สรุปรายงาน วาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี สัญจร ครั้งที่ 10 ดูรายงานครั้งที่ผ่านมา >>
เมื่อวันที่ 4 ก.ค. 2557
ณ เทศบาลโกสุมพิสัย อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม
-------------------------------------------------------------------------------------


1. บทนำและภาพรวม “หนึ่งหยดน้ำทำคลื่นแผ่ไพศาล”

       กว่าสามทศวรรษที่ผ่านมา แม้มีการรณรงค์เพื่อแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างไม่ลดละ แต่พฤติกรรมการกินปลาดิบยังคงอยู่ และอัตราตายด้วยมะเร็งท่อน้ำดีก็มีแน้วโน้มสูงขึ้น

       ในปี พ.ศ. 2557 มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยคณะผู้เชี่ยวชาญจากสหสาขา ได้ริเริ่มในสิ่งที่แตกต่างไปจากเดิม มีการบูรณการ การตรวจคัดกรองผู้ป่วยด้วยอัลตราซาวด์ และการรักษาพยาบาล อย่างเป็นระบบ ด้วยการระดมความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อสร้างความตระหนักถึงภัยจากมะเร็งร้ายนี้ ให้สังคมในวงกว้างได้รับรู้ และเปลี่ยนกระบวนทัศน์ จากที่เคยเข้าใจกันว่า เป็นมะเร็งนี้แล้ว “ผ่าก็ตาย ไม่ผ่าก็ตาย” เป็น “หายได้หากตรวจพบระยะเริ่มต้น” แล้วหันมาให้ความสนใจกับการตรวจคัดกรอง

       กิจกรรมหนึ่ง เพื่อสร้างความตระหนักดังกล่าว คือ กิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ซึ่งจัดมาแล้วก่อนหน้านี้ จำนวน 9 ครั้ง สำหรับครั้งนี้ เป็นครั้งที่ 10 สรุปจำนวนผู้เข้ารับการตรวจอัลตราซาวด์ 9 ครั้งที่ผ่านมานั้น มีทั้งสิ้น 4,678 คน เฉพาะครั้งที่ 10 นี้ มีจำนวน 534 คน ดังนั้น จากกิจกรรมสัญจรทั้งหมด ซึ่งรวมครั้งนี้ด้วยจำนวน 10 ครั้ง มีผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์ทั้งหมด 5,214 คน พบผู้ที่สงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดีทั้งหมด 541 คน คิดเป็น 10.4% หรือ 10,376 ต่อแสนประชากร นั่นคือจำนวนเมื่อนับถึงวันที่ 4 ก.ค. 2557 ซึ่งเป็นวันที่จัดกิจกรรมสัญจรครั้งนั้น เพียงเท่านั้น แต่หากนับถึงวันที่ 7 พ.ค. 2564 ซึ่งเป็นวันที่สรุปรายงานนี้ มีกิจกรรมสัญจรแล้วทั้งสิ้น 92 ครั้ง รวมมีผู้ลงทะเบียนกลุ่มเสี่ยงเพื่อขอรับการตรวจอัลตราซาวด์ จากทุกจังหวัดในภาคอีสานแล้ว ทั้งสิ้น 1,700,249 คน จากจำนวนนี้ ได้มีผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์แล้ว 802,790 คน คิดเป็น 47.2% ผลการตรวจ พบผู้สงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี 7,894 คน คิดเป็นอัตรา 0.8% หรือ 762 ต่อแสนประชากร กลุ่มนี้ ได้รับคำแนะนำ และติดตามให้เข้าสู่ระบบบริการ เพื่อตรวจยืนยัน และรับการรักษากรณีผลยืนยันเป็นบวก

      ผลจากกิจกรรมสัญจรที่ผ่านมา บังเกิดกระแสแห่งความตระหนัก ราวกับหยดน้ำที่หล่นสู่ผิวน้ำ ย่อมเกิดคลื่นกระจายไปเป็นวงกว้าง กล่าวคือ เมื่อนับถึงวันที่ 7 พ.ค. 2564 จำนวนผู้ลงทะเบียนกลุ่มเสี่ยง ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 0 คน คิดเป็น 0.00 เท่า ของจำนวนจากกิจกรรมสัญจร และ จำนวนผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์ ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 0 คน คิดเป็น 0.00 เท่าของจำนวนจากกิจกรรมสัญจร จำนวนผู้ที่ผลตรวจสงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 7,667 คน คิดเป็น 14.17 เท่า ของผลจากกิจกรรมสัญจร

       รายงานฉบับนี้ สรุปกิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งที่ 10 เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐาน สำหรับการพัฒนางาน รูปแบบงานในอนาคต สำหรับการวิจัย และสำหรับไว้วิเคราะห์ร่วมกับ กิจกรรมครั้งอื่นๆ ที่มีตามมาในอนาคต

รูปที่ 1 ผลการกระจายเป็นวงกว้าง กรณีไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร

  กลุ่มเสี่ยง  

0.00 เท่า
อัลตราซาวด์  
0
0.00 เท่า
สงสัย
 
 
   
     
7,667
14.17 เท่า


2. สรุปกิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งที่ 10

      กิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งนี้ ใช้ระยะเวลาเตรียมการ 30 วัน และระยะดำเนินการตรวจอัลตราซาวด์ 4 ชั่วโมง โดย ไม่มี กิจกรรมระดมทุน เพื่อมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี ภาคกลางคืน


2.1 ข้อมูลพื้นฐาน เกี่ยวกับบุคลากร และภาคส่วน ที่มีส่วนร่วมโดยตรง

      กิจกรรมสัญจรครั้งนี้ มีจำนวนผู้มีส่วนร่วมจัดโดยตรง 357 คน ทั้งนี้ มี เป็นประธานในพิธีเปิด และผู้มีบทบาทหลักๆ ได้แก่ นายอดุล จันทนปุ่ม รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม, นายประกาย ตปนียากร รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด, นายณราธร ศรประสิทธิ์ นายอำเภอโกสุมพิสัย, รศ.นพ.ถวัลย์วงค์ รัตนสิริ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น, ศ.สุพรรณี พรมเทศ รองคณะบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ ฝ่ายวิจัย, ผศ.นพ.ณรงค์ ขันตีแก้ว รองประธานมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี และมีแพทย์เข้าร่วมให้บริการตรวจอัลตราซาวจำนวน 11 คน (ตารางที่ 1)

ตารางที่ 1 จำนวนผู้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม จำแนกตามหน่วยงานที่สังกัด
หน่วยงาน บุคลากร จำนวนคน
 1. กระทรวงมหาดไทย
   ระดับจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม   1  
   ระดับท้องถิ่น นายอำเภอ   1  
     
 2. กระทรวงสาธารณสุข
   ระดับจังหวัด นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม   1  
   ระดับท้องถิ่น อสม.   200  
   ระดับท้องถิ่น ผู้อำนวยการโรงพยาบาลโกสุมพิสัย   1  
   ระดับท้องถิ่น พยาบาล เจ้าหน้าที่ รพ.สต. เจ้าหน้าที่ เทศบาล   122  
     
 3. กระทรวงศึกษาธิการ
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            มหาวิทยาลัยขอนแก่น รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น   1  
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            คณะสาธารณสุขศาสตร์ รองคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มข.   1  
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            โครงการ CASCAP รองประธานมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี   1  
    สถานศึกษาในพื้นที่จัดกิจกรรม    
            โรงเรียน/วิทยาลัย อาจารย์   5  
     
 4. เอกชน
   มูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี บุคลากร   5  
   GMM Grmmy ศิลปิน   1  
   Berli Jucker Public Co.,Ltd บุคลากร   6  
     
 5. แพทย์ที่ตรวจอัลตราซาวด์
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น โรงพยาบาลศรีนครินทร์   1  
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น โรงพยาบาลศรีนครินทร์   1  
   จากหน่วยงานในพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.โกสุมพิสัย   1  
   จากหน่วยงานในพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.โกสุมพิสัย   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพ.ขอนแก่น   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.ชนบท   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.กมลาไสย   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.สีชมพู   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.กันทรวิชัย   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม รพช.คำม่วง   1  
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น   1  
    รวม 357 คน

2.2 อาคารสถานที่ วัสดุอุปกรณ์ และรูปแบบกิจกรรม และงบประมาณที่จ่ายจริง

      กิจกรรมสัญจรครั้งนี้ ใช้อาคารสถานที่ของ เทศบาลโกสุมพิสัย มีจำนวนบู๊ธนิทรรศการ 2 บู๊ธ จาก 2 หน่วยงาน วัสดุอุปกรณ์ส่วนใหญ่นำไปจาก CASCAP, DAMASAC และ Berli Jucker Public Co. Ltd. โดยที่มีค่าใช้จ่ายเฉพาะที่จ่ายจริงโดย CASCAP และ DAMASAC รวม 146,071.00 บาท (ตารางที่ 2) มีรายการแสดงบนเวทีที่ได้รับการสนับสนุนจาก GMM Grammy โดยศิลปินที่มาร่วมงาน คือ คุณพรศักดิ์ ส่องแสง

ตารางที่ 2 จำนวนผู้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม จำแนกตามหน่วยงานที่สังกัด
ประเภท รายละเอียด จำนวน (หน่วย)
 1. อาคารสถานที่
     อาคารจัดเวทีการแสดง เทศบาลอำเภอโกสุมพิสัย 420 (ตร.ม.)  
     อาคารจัดการก่อนตรวจ U/S เทศบาลอำเภอโกสุมพิสัย 299 (ตร.ม.)  
     อาคารปฏิบัติการตรวจ U/S เทศบาลอำเภอโกสุมพิสัย 200 (ตร.ม.)  
     อาคารจัดการหลังตรวจ U/S เทศบาลอำเภอโกสุมพิสัย 78 (ตร.ม.)  
     อาคารจัดงานระดมทุนมูลนิธิฯ      
     รวมพื้นที่ใช้สอย   997 (ตร.ม.)  
 2. บู๊ธนิทรรศการ
  มูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 1 (บู๊ธ)  
  สคร.6 ขอนแก่น 1 (บู๊ธ)  
     รวม 2 (หน่วยงาน) 2 (บู๊ธ)  
 3. การแสดงบนเวที
  พรศักดิ์ ส่องแสง 1 (คน)  
  การแสดงจากนักเรียนโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์ 40 (คน)  
     รวม 2 (หน่วยงาน) 41 (คน)  
 4. วัสดุ อุปกรณ์
เครื่องอัลตราซาวด์ จาก Berli Jucker Public Co. Ltd. 8 (เครื่อง)  
เครื่องคอมพิวเตอร์ จาก DAMASAC 8 (เครื่อง)  
กล้องถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว จาก CASCAP 3 (เครื่อง)  
กล้องถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว จาก DAMASAC 2 (เครื่อง)  
เครื่องสแกนเนอร์ จาก DAMASAC 1 (เครื่อง)  
     รวม 5 (หน่วยงาน) 22 (เครื่อง)  
 5. งบประมาณที่จ่ายจริง
CASCAP ค่าตอบแทน 54,700 (บาท)  
CASCAP ค่าใช้สอย อุปกรณ์ วัสดุ 86,371 (บาท)  
DAMASAC ค่าตอบแทน 4,200 (บาท)  
DAMASAC ค่าใช้สอย อุปกรณ์ วัสดุ 800 (บาท)  
     รวม   146,071 (บาท) 



2.3 ข้อมูลพื้นฐานผู้มารับการตรวจอัลตราซาวด์

      กลุ่มเสี่ยงจำนวน 553 คน ที่ลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมสัญจรฯ ครั้งนี้ ได้รับการลงทะเบียนมาจาก 31 ตำบล ในความดูแลของ 29 รพ.สต. (สถานบริการ) มีข้อมูลพื้นฐาน ดังแสดงใน ตารางที่ 3



2.4 ผลการตรวจอัลตราซาวด์

      จากกลุ่มเสี่ยงจำนวน 532 คน ที่มารับการตรวจอัลตราซาวด์ มีผลตรวจผิดปกติอย่างน้อยหนึ่งอย่าง เท่ากับ 206 คน (คิดเป็น 38.7%) และอยู่ในข่ายสงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี เท่ากับ 2 คน (คิดเป็น 400 ต่อแสนประชากร) รายละเอียด ตามรูปที่ 2 และ ตารางที่ 3

รูปที่ 2 ผลการตรวจอัลตราซาวด์

ตารางที่ 4 ข้อมูลผลการตรวจอัลตร้าซาวด์ของผู้เข้าร่วมโครงการ CASCAP: Cholangiocarcinoma Screening and Care Program ในงานกิจกรรมสัญจรครั้งนี้




3. ประมวลภาพเหตุการณ์สำคัญ

สถานที่จัดงาน

อาคารจัดกิจกรรมการแสดง
การแสดงบนเวที
สถานที่จัดงาน



พิธีเปิดงาน

ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ
กล่าวรายงานกิจกรรมโดยรองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม
กล่าวถึงการมีส่วนร่วมและการสนับสนุน โดยรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น
กล่าวถึงการมีส่วนร่วมและการสนับสนุน โดยรองคณบดีคณะสาธารณสุข มหาวิทยาลัยขอนแก่น
กล่าวต้อนรับ โดย นายอำเภอโกสุมพิสัย
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ลั่นฆ้องเปิดงาน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ร่วมถ่ายภาพในพิธีเปิด



ภาพหมู่บุคคลสำคัญ

แขกผู้มีเกียรติในงาน
แขกผู้มีเกียรติในงาน
ประธานในพิธีเปิดและแขกผู้มีเกียรติ
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ ถ่ายภาพร่วมกัน
ประธานพิธี และแขกผู้มีเกียรติ
แพทย์ผู้ตรวจอัลตราซาวด์
ภาพบรรยากาศภายในงาน ประธานและแขกผู้มีเกียรติเยี่ยชมภายในงาน
ภาพบรรยากาศภายในงาน ประธานและแขกผู้มีเกียรติเยี่ยชมภายในงาน
แพทย์ผู้ตรวจอัลตราซาวด์



บรรยากาศงาน

บรรยากาศเวทีการแสดง
การแสดงโดยคุณพรศักดิ์ ส่องแสง
การแสดงโดยคุณพรศักดิ์ ส่องแสง และน้องๆจากโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
บู๊ธนิทรรศการจาก สคร.6 ขอนแก่น
บู๊ธนิทรรศการจาก มูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี
ท่านรองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคามเยี่ยมชทระบบ CSACAP TOOLs
น้องๆจากโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
การแสดงจากน้องๆโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
กลุ่มผู้เข้าร่วมงาน



กลุ่มผู้มารับการตรวจอัลตราซาวด์

กลุ่มผู้มาตรวจอัลตราซาวด์นั่งรอเรียกคิว
กลุ่มผู้มาตรวจอัลตราซาวด์นั่งรอเรียกคิว
กลุ่มผู้เข้าร่วมรับการตรวจอัลตราซาวด์
กลุ่มผู้เข้าร่วมรับการตรวจอัลตราซาวด์
กลุ่มผู้มาตรวจอัลตราซาวด์นั่งรอเรียกคิว
กลุ่มผู้มาตรวจอัลตราซาวด์นั่งรอเรียกคิว



คณะทำงาน

คณะทำงาน
คณะทำงาน
คณะทำงานจากยโกสุมพิสัย
คณะทำงานจากยโกสุมพิสัย
คณะทำงานจากยโกสุมพิสัย
คณะทำงานจากโกสุมพิสัยและ รพ.ศรีนครินทร์