สรุปรายงาน วาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี สัญจร ครั้งที่ 67 ดูรายงานครั้งที่ผ่านมา >>
เมื่อวันที่ 3 พ.ย. 2560
ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม อ.เกษตรสมบูรณ์ จ.ชัยภูมิ
-------------------------------------------------------------------------------------


1. บทนำและภาพรวม “หนึ่งหยดน้ำทำคลื่นแผ่ไพศาล”

       กว่าสามทศวรรษที่ผ่านมา แม้มีการรณรงค์เพื่อแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างไม่ลดละ แต่พฤติกรรมการกินปลาดิบยังคงอยู่ และอัตราตายด้วยมะเร็งท่อน้ำดีก็มีแน้วโน้มสูงขึ้น

       ในปี พ.ศ. 2557 มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยคณะผู้เชี่ยวชาญจากสหสาขา ได้ริเริ่มในสิ่งที่แตกต่างไปจากเดิม มีการบูรณการ การตรวจคัดกรองผู้ป่วยด้วยอัลตราซาวด์ และการรักษาพยาบาล อย่างเป็นระบบ ด้วยการระดมความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อสร้างความตระหนักถึงภัยจากมะเร็งร้ายนี้ ให้สังคมในวงกว้างได้รับรู้ และเปลี่ยนกระบวนทัศน์ จากที่เคยเข้าใจกันว่า เป็นมะเร็งนี้แล้ว “ผ่าก็ตาย ไม่ผ่าก็ตาย” เป็น “หายได้หากตรวจพบระยะเริ่มต้น” แล้วหันมาให้ความสนใจกับการตรวจคัดกรอง

       กิจกรรมหนึ่ง เพื่อสร้างความตระหนักดังกล่าว คือ กิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ซึ่งจัดมาแล้วก่อนหน้านี้ จำนวน 66 ครั้ง สำหรับครั้งนี้ เป็นครั้งที่ 67 สรุปจำนวนผู้เข้ารับการตรวจอัลตราซาวด์ 66 ครั้งที่ผ่านมานั้น มีทั้งสิ้น 31,364 คน เฉพาะครั้งที่ 67 นี้ มีจำนวน 474 คน ดังนั้น จากกิจกรรมสัญจรทั้งหมด ซึ่งรวมครั้งนี้ด้วยจำนวน 67 ครั้ง มีผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์ทั้งหมด 31,838 คน พบผู้ที่สงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดีทั้งหมด 541 คน คิดเป็น 1.7% หรือ 1,699 ต่อแสนประชากร นั่นคือจำนวนเมื่อนับถึงวันที่ 3 พ.ย. 2560 ซึ่งเป็นวันที่จัดกิจกรรมสัญจรครั้งนั้น เพียงเท่านั้น แต่หากนับถึงวันที่ 7 พ.ค. 2564 ซึ่งเป็นวันที่สรุปรายงานนี้ มีกิจกรรมสัญจรแล้วทั้งสิ้น 92 ครั้ง รวมมีผู้ลงทะเบียนกลุ่มเสี่ยงเพื่อขอรับการตรวจอัลตราซาวด์ จากทุกจังหวัดในภาคอีสานแล้ว ทั้งสิ้น 1,700,261 คน จากจำนวนนี้ ได้มีผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์แล้ว 802,790 คน คิดเป็น 47.2% ผลการตรวจ พบผู้สงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี 7,894 คน คิดเป็นอัตรา 0.8% หรือ 762 ต่อแสนประชากร กลุ่มนี้ ได้รับคำแนะนำ และติดตามให้เข้าสู่ระบบบริการ เพื่อตรวจยืนยัน และรับการรักษากรณีผลยืนยันเป็นบวก

      ผลจากกิจกรรมสัญจรที่ผ่านมา บังเกิดกระแสแห่งความตระหนัก ราวกับหยดน้ำที่หล่นสู่ผิวน้ำ ย่อมเกิดคลื่นกระจายไปเป็นวงกว้าง กล่าวคือ เมื่อนับถึงวันที่ 7 พ.ค. 2564 จำนวนผู้ลงทะเบียนกลุ่มเสี่ยง ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 0 คน คิดเป็น 0.00 เท่า ของจำนวนจากกิจกรรมสัญจร และ จำนวนผู้ผ่านการตรวจอัลตราซาวด์ ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 0 คน คิดเป็น 0.00 เท่าของจำนวนจากกิจกรรมสัญจร จำนวนผู้ที่ผลตรวจสงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี ที่ไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร มีทั้งสิ้น 7,667 คน คิดเป็น 14.17 เท่า ของผลจากกิจกรรมสัญจร

       รายงานฉบับนี้ สรุปกิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งที่ 67 เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐาน สำหรับการพัฒนางาน รูปแบบงานในอนาคต สำหรับการวิจัย และสำหรับไว้วิเคราะห์ร่วมกับ กิจกรรมครั้งอื่นๆ ที่มีตามมาในอนาคต

รูปที่ 1 ผลการกระจายเป็นวงกว้าง กรณีไม่ใช่จากกิจกรรมสัญจร

  กลุ่มเสี่ยง  

0.00 เท่า
อัลตราซาวด์  
0
0.00 เท่า
สงสัย
 
 
   
     
7,667
14.17 เท่า


2. สรุปกิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งที่ 67

      กิจกรรมวาระอีสานต้านภัยมะเร็งท่อน้ำดี กับมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีสัญจร ครั้งนี้ ใช้ระยะเวลาเตรียมการ 30 วัน และระยะดำเนินการตรวจอัลตราซาวด์ 3 ชั่วโมง โดย ไม่มี กิจกรรมระดมทุน เพื่อมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี ภาคกลางคืน


2.1 ข้อมูลพื้นฐาน เกี่ยวกับบุคลากร และภาคส่วน ที่มีส่วนร่วมโดยตรง

      กิจกรรมสัญจรครั้งนี้ มีจำนวนผู้มีส่วนร่วมจัดโดยตรง 551 คน ทั้งนี้ มี เป็นประธานในพิธีเปิด และผู้มีบทบาทหลักๆ ได้แก่ ศ.ดร.พวงรัตน์ ยงวณิชย์ ประธานมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี, นายณรงค์ วุ่นซิ้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ, นายวรศิษย์ พุฒจีบ นายอำเภอเกษตรสมบูรณ์, รศ.นพ.ณรงค์ ขันตีแก้ว หัวหน้าโครงการฯ CASCAP, นายแพทย์ภาสกร ไชยเศรษฐ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ และมีแพทย์เข้าร่วมให้บริการตรวจอัลตราซาวจำนวน 12 คน (ตารางที่ 1)

ตารางที่ 1 จำนวนผู้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม จำแนกตามหน่วยงานที่สังกัด
หน่วยงาน บุคลากร จำนวนคน
 1. กระทรวงมหาดไทย
   ระดับท้องถิ่น สถานีตำรวจภูธรเกษตรสมบูรณ์   6  
   ระดับท้องถิ่น พัฒนาการอำเภอเกษตรสมบูรณ์   1  
   ระดับท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน   1  
   ระดับท้องถิ่น เทศบาลตำบลบ้านเป้า   1  
   ระดับท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลกุดเลาะ   1  
     
 2. กระทรวงสาธารณสุข
   ระดับจังหวัด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ   1  
   ระดับท้องถิ่น โรงพยาบาลเกษตรสมบูรณ์   1  
   ระดับท้องถิ่น สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเกษตรสมบูรณ์   1  
   ระดับท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ อสม. อำเภอเกษตรสมบูรณ์   300  
     
 3. กระทรวงศึกษาธิการ
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            โครงการ CASCAP เจ้าหน้าที่   14  
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            ศูนย์ DAMASC เจ้าหน้าที่   4  
    มหาวิทยาลัยขอนแก่น    
            โรงเรียน/วิทยาลัย โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม   200  
     
 4. เอกชน
   มูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี บุคลากร   4  
   อื่นๆ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอเกษตรสมบูรณ์   3  
   อื่นๆ บริษัท ไดแอก ฟอร์ไลฟ์   1  
     
 5. แพทย์ที่ตรวจอัลตราซาวด์
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น รพ.ศรีนครินทร์   1  
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น รพ.ศรีนครินทร์   1  
   จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น รพ.ศรีนครินทร์   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลจัสตุรัส   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลเนินสง่า   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลหนองบัวระเหว   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลหนองบัวแดง   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม นพ.วิชิต รุ่งพุฒิกุล   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลภูเวียง   1  
   จากหน่วยงานนอกพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลชุมแพ   1  
   จากหน่วยงานในพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลเกษตรสมบูรณ์   1  
   จากหน่วยงานในพื้นที่จัดกิจกรรม โรงพยาบาลเกษตรสมบูรณ์   1  
    รวม 551 คน

2.2 อาคารสถานที่ วัสดุอุปกรณ์ และรูปแบบกิจกรรม และงบประมาณที่จ่ายจริง

      กิจกรรมสัญจรครั้งนี้ ใช้อาคารสถานที่ของ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม มีจำนวนบู๊ธนิทรรศการ 4 บู๊ธ จาก 4 หน่วยงาน วัสดุอุปกรณ์ส่วนใหญ่นำไปจาก CASCAP, DAMASAC และ Berli Jucker Public Co. Ltd. โดยที่มีค่าใช้จ่ายเฉพาะที่จ่ายจริงโดย CASCAP และ DAMASAC รวม 0.00 บาท (ตารางที่ 2) มีรายการแสดงบนเวทีที่ได้รับการสนับสนุนจาก GMM Grammy โดยศิลปินที่มาร่วมงาน คือ การแสดงของศิลปิน เจมส์ ไต่ดาว

ตารางที่ 2 จำนวนผู้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม จำแนกตามหน่วยงานที่สังกัด
ประเภท รายละเอียด จำนวน (หน่วย)
 1. อาคารสถานที่
     อาคารจัดเวทีการแสดง ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม    
     อาคารจัดการก่อนตรวจ U/S ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม    
     อาคารปฏิบัติการตรวจ U/S ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม    
     อาคารจัดการหลังตรวจ U/S ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม    
     อาคารจัดงานระดมทุนมูลนิธิฯ ณ โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม    
     รวมพื้นที่ใช้สอย      
 2. บู๊ธนิทรรศการ
  นิทรรศการจากมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดีและศูนย์วิจัยพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น 1 (บู๊ธ)  
  นิทรรศการตำบลจัดการสุขภาพด้านการแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับ และมะเร็งท่อน้ำดี อ.ภูเขียว 1 (บู๊ธ)  
  นิทรรศการตำบลจัดการสุขภาพด้านการแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับ และมะเร็งท่อน้ำดี อ.ภักดีชุมพล 1 (บู๊ธ)  
  นิทรรศการตำบลจัดการสุขภาพด้านการแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับแ ละมะเร็งท่อน้ำดี อ.เกษตรสมบูรณ์ 1 (บู๊ธ)  
     รวม 4 (หน่วยงาน) 4 (บู๊ธ)  
 3. การแสดงบนเวที
  การแสดงชุด To be number one จากทางโรงเรียน 12 (คน)  
  การแสดงชุด ลำวงสาวบ้านแต้ จากทีม อสม. 8 (คน)  
     รวม 2 (หน่วยงาน) 20 (คน)  
 4. วัสดุ อุปกรณ์
เครื่องอัลตราซาวด์ จาก Berli Jucker Public Co. Ltd. 11 (เครื่อง)  
กล้องถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว จาก DAMASAC 1 (เครื่อง)  
กล้องถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว จาก DAMASAC 1 (เครื่อง)  
     รวม 3 (หน่วยงาน) 13 (เครื่อง)  
 5. งบประมาณที่จ่ายจริง
     รวม     



2.3 ข้อมูลพื้นฐานผู้มารับการตรวจอัลตราซาวด์

      กลุ่มเสี่ยงจำนวน 474 คน ที่ลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมสัญจรฯ ครั้งนี้ ได้รับการลงทะเบียนมาจาก 18 ตำบล ในความดูแลของ 17 รพ.สต. (สถานบริการ) มีข้อมูลพื้นฐาน ดังแสดงใน ตารางที่ 3



2.4 ผลการตรวจอัลตราซาวด์

      จากกลุ่มเสี่ยงจำนวน 474 คน ที่มารับการตรวจอัลตราซาวด์ มีผลตรวจผิดปกติอย่างน้อยหนึ่งอย่าง เท่ากับ 252 คน (คิดเป็น 53.2%) และอยู่ในข่ายสงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี เท่ากับ 3 คน (คิดเป็น 600 ต่อแสนประชากร) รายละเอียด ตามรูปที่ 2 และ ตารางที่ 3

รูปที่ 2 ผลการตรวจอัลตราซาวด์

ตารางที่ 4 ข้อมูลผลการตรวจอัลตร้าซาวด์ของผู้เข้าร่วมโครงการ CASCAP: Cholangiocarcinoma Screening and Care Program ในงานกิจกรรมสัญจรครั้งนี้




3. ประมวลภาพเหตุการณ์สำคัญ

สถานที่จัดงาน

เวทีพิธีเปิด
จุดรอเรียกคิว
ห้องตรวจ



พิธีเปิดงาน

รศ.นพ.ณรงค์ ขันตีแก้ว กล่าวถึงโครงการแก้ไขปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ในโอกาสครบรอบ ๕๐ ปี มหาวิทยาลัยขอนแก่นอุทิศเพื่อสังคม และการมีส่วนร่วมของมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี
นายณรงค์ วุ่นซิ้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ ประธานกล่าวเปิดงาน
พิธีมอบเกียรติบัตร



ภาพหมู่บุคคลสำคัญ




บรรยากาศงาน

ศ.ดร.พวงรัตน์ ยงวณิชย์ บรรยายให้ความรู้ “ปลอดมะเร็งท่อน้ำดี เพื่อชีวีมีสุข” และเล่นเกม
ศิลปินร่วมงาน เจมส์ ไต่ดาว จาก GMM Grammy Gold
การแสดงทางพื้น



กลุ่มผู้มารับการตรวจอัลตราซาวด์

อาสาสมัครนั่งรอหน้าห้องตรวจ
อาสาสมัครรับอุปกรณ์ตรวจปัสสาวะ
อาสาสมัครรับคำแนะนำหลังการตรวจ



คณะทำงาน

เตรียมความพร้อม 1 วันก่อนวันงาน
ระบบใหม่สำหรับทีมOV(ยิงบาร์โค้ด)
ศ.ดร.บัณฑิต ถิ่นคำรพ นำผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิชมระบบ